Hipnoz ve Agorafobi (Açık Alan / Evden Uzaklaşma Korkusu)

Agorafobi Nedir?

Agorafobi, kişinin kendisini güvende hissettiği alanlardan uzaklaştığında yoğun kaygı yaşaması ve gerektiğinde bulunduğu yerden çıkamayacağı ya da yardım alamayacağı düşüncesiyle bazı ortamlardan kaçınmaya başlamasıdır.

Çoğu kişide bu durum panik ataklarla birlikte gelişebilir. Önce belirli bir yerde kötü hissedilir, ardından “Ya tekrar olursa?” düşüncesi ortaya çıkar. Zamanla gidilebilen mesafe azalabilir ve kişinin hayatı farkında olmadan güvenli gördüğü alanların çevresinde şekillenmeye başlayabilir.

Agorafobi Belirtileri

Agorafobi sadece geniş veya açık alanlardan korkmak şeklinde görülmez. Günlük hayatta çok daha farklı biçimlerde ortaya çıkabilir:

• Evden tek başına çıkmakta zorlanmak
• Evden veya bulunduğu semtten uzaklaşamamak
• Uzun yola ya da şehir dışına çıkmaktan kaçınmak
• Arabada yolcu olarak bile uzaklaşırken huzursuz olmak
• Trafikte kalmaktan, köprüden veya tünelden geçmekten korkmak
• Uçak, otobüs, metro veya toplu taşıma kullanamamak
• Kalabalıkta, sırada veya çıkışı kolay olmayan yerlerde gerilmek
• AVM, sinema, restoran gibi ortamlarda kapıya yakın oturmak istemek
• Gideceği yerde hastane veya sağlık kuruluşu olup olmadığını önceden araştırmak
• Yanında güvendiği biri olmadan dışarı çıkmak istememek
• Yolculuk sırasında sürekli “Geri dönebilir miyim?” diye düşünmek
• Gideceği güzergâhı önceden defalarca kontrol etmek

Bazı kişiler birkaç kilometre uzaklaşınca bile bedenini kontrol etmeye başlar. Çarpıntı, baş dönmesi, mide-bağırsak hareketleri veya nefeste küçük bir değişiklik olduğunda “Burada kötüleşirsem ne yaparım?”, “Ya geri dönemezsem?”, “Ya hastaneye yetişemezsem?” düşünceleri başlayabilir.

Böylece kaçınma arttıkça kişinin dünyası küçülür. Tatiller ertelenebilir, iş fırsatları reddedilebilir, aile ziyaretlerine gidilemeyebilir ve daha önce rahatlıkla yapılan yolculuklar ciddi bir probleme dönüşebilir.

Bilinçaltı zamanla belirli yolları, mesafeleri, araçları veya ortamları geçmişte yaşanan korkuyla eşleştirebilir. Kişi mantıken güvende olduğunu bilse bile bedeni aynı ortamı yeniden tehlike olarak algılayabilir.

Hipnozla Agorafobi Nasıl Tedavi Edilir?

Agorafobi tedavi edilebilir bir problemdir. Uzun zamandır evden uzaklaşamıyor veya hayatınızı belirli güvenli alanların içerisinde sürdürüyor olmanız, bunun değişmeyeceği anlamına gelmez.

Hipnoz kişinin bedensel kaygısının ve panik tepkisinin rahatlamasını desteklerken, evden uzaklaşma, yolda kalma, kontrolü kaybetme, yardım alamama veya yeniden panik yaşama korkularını besleyen bilinçaltı tepkiler üzerinde çalışmaya da imkân verir.

Hipnotik çalışmalarda kişinin korktuğu yol, araç veya ortam zihinsel olarak güvenli biçimde yeniden ele alınabilir. Daha önce korkuyla eşleşmiş durumlara karşı verilen otomatik alarm tepkisinin azalması ve kişinin aynı durumları daha sakin bir bedensel ve zihinsel tepkiyle karşılayabilmesi hedeflenir. Hipnozda kullanılan imgeleme ve duyarsızlaştırma benzeri çalışmalar da korkulan durumlara verilen tepkinin yeniden öğrenilmesinde kullanılabilir.

Çalışma ilerledikçe hedef yalnızca dışarı çıkabilmek değil; mesafeyi düşünmeden hareket edebilmek, araçla yolculuk yapabilmek, şehir dışına çıkabilmek ve hayatı “Ya kötü olursam?” korkusuna göre planlamaktan uzaklaşabilmektir.

Agorafobide yıllar içerisinde öğrenilmiş olan korku ve kaçınma tepkileri değişebilir. Uygun bir tedavi planıyla kişinin daha önce kaçındığı alanlara yeniden dönebilmesi ve yaşam alanını adım adım genişletebilmesi mümkündür.