Hipnoz ile Performans Kaygısının Çözümü

Performans Kaygısı Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Performans kaygısı, kişinin aslında sahip olduğu bilgi veya beceriyi kritik anda ortaya koymakta zorlanmasıdır. Sunum, mülakat, toplantı, sahne, spor müsabakası veya insanların dikkatinin üzerinde olduğu herhangi bir durumda ortaya çıkabilir.

Kişi hazırlıklıdır, ne yapacağını bilir; fakat sıra kendisine geldiğinde beden ve zihin beklenmedik şekilde alarm verebilir.

Günlük hayatta şu durumlar sık görülebilir:

• Sunumdan veya önemli bir görüşmeden günler önce gerilmeye başlamak
• Sırası yaklaştıkça kalp çarpıntısının artması
• Ellerinin, kollarının veya sesinin titremesi
• Yüz kızarması, terleme, ağız kuruluğu veya nefesin değişmesi
• Bildiği konuyu anlatırken zihnin bir anda boşalması
• Söyleyeceği cümleleri unutmak
• İnsanların titremesini veya heyecanını fark edeceğinden korkmak
• Toplantıda söyleyecek sözü olduğu halde söz almamak
• Mülakatta normalde rahatça cevaplayabileceği sorularda kilitlenmek
• Kamera karşısında veya topluluk önünde doğal davranamamak
• Antrenmanda çok iyi yapabildiği şeyi müsabakada gösterememek
• “Ya rezil olursam?”, “Ya hata yaparsam?”, “Ya kendimi gösteremezsem?” diye düşünmek
• Çok fazla hazırlanmasına rağmen kendisini hiçbir zaman hazır hissetmemek
• Performans öncesinde tuvalet ihtiyacı, mide bulantısı veya karın bölgesinde yoğun hareketlilik yaşamak
• Kaygı yaşamamak için sunum, toplantı veya benzeri fırsatlardan kaçınmak
• Performans sonrasında iyi geçen kısımlar yerine yaptığı küçük hataları tekrar tekrar düşünmek
• “Şunu şöyle söyleseydim” diyerek yaşanan anı zihinde defalarca yeniden oynamak

Performans kaygısı yaşayan kişinin problemi çoğu zaman bilgisizlik veya yetersizlik değildir. Tam tersine kişi normal şartlarda oldukça başarılı olabilir.

Sorun, önemli an geldiğinde “başarmalıyım”, “hata yapmamalıyım”, “beni değerlendiriyorlar” baskısının yükselmesi ve bedenin bunu bir tehdit gibi algılamaya başlamasıdır.

Bazen geçmişte yaşanan kötü bir sunum, alay edilme, yoğun eleştiri veya başarısızlık deneyimi de benzer durumları bilinçaltında tehlikeyle eşleştirebilir.

Böylece kişinin karşısına gerçek performans anından önce performans gösterme korkusu çıkmaya başlar.

Hipnoz ile Performans Kaygısı Nasıl Çözülür?

Hipnoz, performans anında bedenin daha sakin kalmasını ve dikkatin yapılacak işe yönelmesini desteklerken; performans kaygısını oluşturan başarısızlık korkusu, yargılanma endişesi, mükemmeliyetçilik, geçmiş olumsuz deneyimler ve otomatik alarm tepkileri üzerinde daha yoğun çalışmaya imkân sağlayabilir.

Performans kaygısı çoğu zaman görünen sonuçtur. Kalıcı değişim için kişiyi o anda kilitleyen asıl bağlantılara bakılır.

Bir kişi için bu bağlantı:

“Hata yaparsam rezil olurum.”

olabilir.

Başka biri için:

“İnsanlar heyecanlandığımı fark etmemeli.”

veya:

“Mükemmel yapamazsam başarısız sayılırım.”

şeklinde olabilir.

Hipnotik çalışmalarda bu otomatik anlamlandırmaların ve geçmişten gelen bilinçaltı bağlantıların yeniden değerlendirilmesi hedeflenebilir.

Kişinin gerçek performans ortamı da zihinsel olarak çalışmanın içine alınabilir. Sunum yapmak, toplantıda söz almak, mülakata girmek, sahneye çıkmak veya kritik bir performansı gerçekleştirmek hipnotik durumda zihinsel olarak prova edilerek daha sakin, kontrollü ve odaklanmış bir tepkinin pekiştirilmesi amaçlanabilir.

Beden belirtilerine yüklenen korkunun azalması da önemlidir. Elin biraz titremesi veya kalbin hızlanması artık “Kontrolü kaybediyorum” anlamına gelmediğinde, kaygının kendi kendisini büyüttüğü yapı da zayıflayabilir.

Bu değişim geliştikçe kişi bütün enerjisini “Nasıl görünüyorum?” sorusuna harcamak yerine yeniden yaptığı işe verebilir.

Amaç kişinin hiç heyecanlanmaması değildir. Heyecan olsa bile bilgisini, yeteneğini ve hazırlığını gerektiği anda ortaya koyabilmesi hedeflenir.

Gerçek performans gücü de burada ortaya çıkar: bildiğinizi yalnızca hazırlık sırasında değil, gerektiği anda gösterebilmek.